Vordering jeugdrechter

Voorlopige maatregelen

Indien een minderjarige een ernstig misdrijf gepleegd heeft, kan het parket meteen de jeugdrechter vorderen en de jongere laten voorleiden bij de jeugdrechter met het oog op voorlopige maatregelen.

De voorlopige maatregelen van de jeugdrechter hebben vooral tot doel de maatschappij en/of de jongere zelf te beschermen en het verder onderzoek mogelijk te maken.

Wanneer de minderjarige het misdrijf gepleegd heeft onder de leeftijd van 12 jaar, kan de jeugdrechter alleen een berisping opleggen of een opvolging door de sociale dienst bij de jeugdrechtbank.

Wanneer de jongere ouder is dan 12 jaar, kunnen ook andere voorlopige maatregelen opgelegd worden. Zo kan de jongere bvb. geplaatst worden in een gesloten of open instelling, maar er kan ook beslist worden dat hij thuis mag blijven, eventueel gekoppeld aan een aantal voorwaarden, zoals een contactverbod met bepaalde personen of een huisarrest.

Indien de jeugdrechter gevorderd werd, heeft de minderjarige recht op bijstand van een advocaat. Het parket zal dan aan de stafhouder van de balie verzoeken om een advocaat toe te wijzen. De jeugdrechter is ook gehouden om de jongere, die tenminste 12 jaar oud is, vooraf te horen.

Uitspraak en jeugdbeschermingsmaatregelen ten gronde

Het parket moet het dossier van de minderjarige vervolgens voor de jeugdrechtbank brengen voor de behandeling ten gronde. De jongere en zijn/haar ouders zullen dan ook door het openbaar ministerie gedagvaard worden om voor de jeugdrechtbank te verschijnen.

Op de zitting ten gronde zal de jeugdrechter eerst oordelen over de schuld van de jongere. De jeugdrechter zal vervolgens, naar gelang het geval, de eerder opgelegde (voorlopige) maatregelen handhaven, opheffen of nieuwe maatregelen nemen.

Bij het nemen van de gepaste maatregelen zal de jeugdrechter rekening houden met: de ernst van de feiten, de leeftijd en persoonlijkheid van de jongere, de leef- en schoolomgeving, zijn/haar veiligheid en het gevaar dat de jongere voor de samenleving betekent. De jeugdrechter kan daartoe reeds in een eerder stadium de sociale dienst bij de jeugdrechtbank gelasten om een onderzoek te doen naar de persoonlijkheid van de jongere en zijn/haar leefmilieu. De sociale dienst kan dan een maatregel voorstellen aan de jeugdrechter.

De jeugdrechter zal tevens oordelen over de eventuele vragen tot schadevergoeding van de slachtoffers. De ouders zijn aansprakelijk voor de schade die toegebracht werd door hun minderjarig kind en kunnen in die zin dan ook veroordeeld worden tot betaling van de gerechtskosten en de schadevergoeding.

Soorten jeugdbeschermingsmaatregelen

Volgende maatregelen kunnen door de jeugdrechter ten gronde opgelegd worden:

• de berisping
• de bemiddeling of het herstelgericht groepsoverleg
• het geschreven project van de jongere met zijn/haar eigen voorstel
• het toezicht van de bevoegde sociale dienst bij de jeugdrechtbank
• het leerproject
• de opvoedkundige prestatie van algemeen nut
• het huisarrest
• de plaatsing in een open of gesloten (gemeenschaps-)instelling, in een jeugdpsychiatrische afdeling of in het gesloten federaal centrum De Grubbe te Everberg

De uithandengeving

In geval een minderjarige tussen 16 en 18 jaar ernstige feiten heeft gepleegd of reeds eerder een jeugdbeschermingsmaatregel kreeg opgelegd en hij/zij niet openstaat voor een pedagogische aanpak, dan kan de jeugdrechter beslissen om met het oog op een eventuele uithandengeving deskundigen aan te wijzen.

De deskundigen zullen dan op basis van een maatschappelijk of medisch-psychologisch onderzoek aan de jeugdrechter adviseren of verdere jeugdbeschermingsmaatregelen nog zin hebben.

Een eventuele beslissing tot uithandengeving heeft tot gevolg dat de minderjarige voor gepleegde wanbedrijven en misdaden met verzachtende omstandigheden voor een bijzondere kamer van de jeugdrechtbank moet verschijnen. In geval van zeer ernstige misdaden  wordt de jongere na uithandengeving door de jeugdrechter naar het Hof van Assisen doorverwezen.