Taakomschrijving parket

Algemeen

In strafzaken neemt het parket een sleutelpositie in. Het openbaar ministerie staat in voor de handhaving van de rechtsorde en oefent daartoe de strafvordering uit. Concreet betekent dit dat het parket belast is met de opsporing en de vervolging van misdrijven in de samenleving. Het openbaar ministerie treedt daarbij op als vertegenwoordiger van het algemeen belang of de maatschappij.

Opsporing

Het parket voert een onderzoek naar de misdrijven die door de politie of door de burgers gemeld worden. Een onderzoek onder de leiding van het parket wordt opsporingsonderzoek genoemd. Door het onderzoek tracht het parket de dader(s) van de feiten op te sporen en de bewijzen van het misdrijf te verzamelen. De Procureur des Konings en zijn (eerste) substituten geven daarbij verschillende onderzoeksopdrachten aan de politiediensten.

De lokale politie wordt meestal belast met het onderzoek naar de dagelijkse en meest voorkomende criminaliteit tussen burgers. De federale gerechtelijke politie van het arrondissement wordt veelal aangesteld voor het onderzoek naar de zware en georganiseerde criminaliteit.

In het kader van de opsporings- en vervolgingsbevoegdheid van het openbaar ministerie wordt in elk gerechtelijk arrondissement bij het parket een wachtdienst georganiseerd. Een parketmagistraat is er 24 op 24 uur bereikbaar en beschikbaar voor de politie om meteen de meest dringende onderzoeksopdrachten te geven voor de belangrijkste feiten die op dat ogenblik plaatsgrijpen. Zo kan de substituut met dienst bvb. een buurtonderzoek laten uitvoeren en getuigen laten verhoren, een wetsdokter of branddeskundige aanstellen, het gerechtelijk labo laten oproepen, een uitgebreide zoekactie naar dader(s) of slachtoffer(s) gelasten, een verdachte arresteren voor een maximumduur van 24 uur.

In geval van hoogdringendheid, d.i. bij de vaststelling van een misdrijf op heterdaad, heeft het parket zelf verregaande onderzoeksbevoegdheden. Wanneer het echter daarbuiten ingrijpende maatregelen wil nemen ten aanzien een verdachte, zal het een gerechtelijk onderzoek moeten vorderen. De onderzoeksrechter kan in het kader van zijn/haar onderzoek bvb. een bevel tot huiszoeking of telefoonafluistering afleveren of een bevel tot aanhouding, d.i. voor een vrijheidsberoving langer dan 24 uur.

Bij zeer ernstige feiten, waarin het parket doorgaans een gerechtelijk onderzoek heeft gevorderd, kan er beslist worden dat de onderzoeksrechter, zijn/haar griffier en de vorderderende parketmagistraat daadwerkelijk naar de plaats van het misdrijf gaan. In dat geval spreekt men van een afstapping ter plaatse.

Vervolging

Zodra de nodige bewijzen van een misdrijf verzameld zijn en de verdachte geïdentificeerd en verhoord is, zal het parket een beslissing nemen over het al dan niet strafrechtelijk vervolgen van de verdachte(n).

In het geval van een beslissing tot vervolging zal de zaak voor de strafrechtbank gebracht worden. Overtredingen worden doorgaans voor de politierechtbank vervolgd, wanbedrijven en misdaden met verzachtende omstandigheden voor de correctionele rechtbank en ernstige misdaden zoals bvb. doodslag en moord voor het Hof van Assisen.

Op de zitting zal het parket of openbaar ministerie toelichten voor welke misdrijven de beklaagden voor de rechtbank moeten verschijnen en waarom zij veroordeeld zouden moeten worden. Het openbaar ministerie zal vervolgens een gepaste straf vorderen. De uiteenzetting waarin het openbaar ministerie zijn vordering op de zitting toelicht, wordt rekwisitoor genoemd.

Opsporings- en vervolgingsbeleid

Naast het voeren van opsporingsonderzoeken en het instellen van de strafvordering in concrete dossiers is het parket ook verantwoordelijk voor het voeren van een opsporingsbeleid en een vervolgingsbeleid.

De processen-verbaal die op het parket toekomen, zijn niet louter dossiers op zich, maar zijn ook de veruitwendiging van bepaalde criminaliteitsfenomenen in de samenleving. Het parket moet ten aanzien van die fenomenen ook een adequaat beleid ontwikkelen d.m.v. actieplannen. Ook de wijze van vervolging voor bepaalde criminaliteitsvormen maakt het voorwerp uit van een beleid.

Het opsporings- en vervolgingsbeleid van de parketten wordt georganiseerd en gestroomlijnd door middel van richtlijnen en dienstbrieven van het college van procureurs-generaal, al dan niet samen met de Minister van Justitie, de bevoegde procureur-generaal en de procureur des Konings van het arrondissement.

Met inachtname hiervan heeft het Parket Leuven een strategisch, tactisch en operationeel beleidsplan 2007-2014 uitgeschreven, in uitvoering van zijn "Mission Statement".